Tanzania yatafuta washirika wa kimataifa kukuza nishati ya jua katika mkutano wa ISA nchini India

Tanzania imeainisha maeneo inayohitaji ushirikiano wa kimataifa katika kuendeleza nishati ya jua, ikitumia Mkutano Mkuu wa Tisa wa Muungano wa Kimataifa wa Nishati ya Jua (ISA) unaofanyika New Delhi, India, kueleza mipango yake ya kuongeza uzalishaji wa umeme. Mwakilishi wa Tanzania katika ISA, Bw. Emilian Nyanda, alihutubia mkutano huo tarehe 3 Novemba 2026.

Mkutano huo unawakutanisha zaidi ya nchi wanachama 125 pamoja na washirika wa maendeleo. Kwa mujibu wa Bw. Nyanda, serikali imeipa kipaumbele nishati jadidifu, hususan nishati ya jua. Lengo ni kuboresha upatikanaji wa umeme wa uhakika, kuchochea shughuli za kiuchumi na kukabiliana na athari za mabadiliko ya tabianchi.

Malengo makubwa ya uzalishaji wa umeme

Bw. Nyanda alihusisha mipango ya nishati ya jua na Dira ya Taifa ya Maendeleo 2050, ambayo ni mwongozo wa muda mrefu wa maendeleo ya Tanzania. Alisema chini ya dira hiyo, nchi inalenga kuongeza uwezo wa kuzalisha umeme kutoka gigawati 4.6 za sasa hadi gigawati 8 ifikapo mwaka 2030, na gigawati 70 ifikapo mwaka 2050. Gigawati moja ni sawa na megawati 1,000.

Aliongeza kuwa nishati ya jua inatarajiwa kuwa miongoni mwa vyanzo vikuu vitakavyosaidia nchi kufikia malengo hayo.

Miradi inayotekelezwa

Bw. Nyanda aliutaja Mradi wa Umeme wa Jua wa Kishapu mkoani Shinyanga kama mfano wa hatua zilizopigwa. Mradi huo umepangwa kuzalisha jumla ya megawati 150. Awamu yake ya kwanza yenye uwezo wa megawati 50 imekamilika, huku awamu ya pili ya megawati 100 ikiendelea kutekelezwa.

Kwa mujibu wa Bw. Nyanda, kwa sasa megawati 100 za umeme unaozalishwa kwa nishati ya jua zinaingizwa kwenye gridi ya taifa. Serikali inalenga kuongeza megawati nyingine 1,000 za umeme wa jua ifikapo mwaka 2035 kupitia uwekezaji wa sekta ya umma na sekta binafsi.

Kuandaa mazingira kwa wawekezaji

Bw. Nyanda aliueleza mkutano huo kuwa Wizara ya Nishati kwa kushirikiana na Shirika la Umeme Tanzania (TANESCO) inaendelea kubainisha na kutenga maeneo maalum kwa ajili ya uwekezaji wa nishati ya jua. Kazi hiyo pia inahusisha upembuzi yakinifu, unaopima iwapo mradi unatekelezeka kiufundi na kifedha, pamoja na tathmini ya athari kwa mazingira, inayochunguza madhara ambayo mradi unaweza kusababisha kwa mazingira.

Alisema hatua hizo zinalenga kupunguza gharama za awali za uwekezaji na kuvutia wawekezaji zaidi katika sekta ya nishati ya jua nchini.

Kwa nini ni muhimu kwa Tanzania

Malengo yaliyoelezwa New Delhi yanaashiria upanuzi mkubwa wa mfumo wa umeme wa taifa, kutoka gigawati 4.6 za sasa hadi gigawati 70 ifikapo mwaka 2050. Kasi ya miradi ya jua kama Kishapu kutoka hatua ya mipango hadi kuingiza umeme kwenye gridi itachangia kuamua iwapo kaya, wakulima na wafanyabiashara watapata umeme wa uhakika ambao serikali inasema inautafuta.

Nishati ya jua pia ni sehemu ya hatua za nchi kukabiliana na mabadiliko ya tabianchi, jambo ambalo serikali imelitaja kuwa mojawapo ya sababu za kuipa kipaumbele nishati jadidifu. Kwa nchi inayokumbwa mara kwa mara na ukame na mafuriko, vyanzo safi na mbalimbali vya umeme vina uzito wa pekee. Kwa kuwasilisha mahitaji yake katika ISA, Tanzania inatafuta washirika wa kusaidia kugeuza mipango hii kuwa mitambo halisi ya umeme, ikiunganisha malengo ya nishati ya taifa na ushirikiano wa kimataifa.

Chanzo: Daily News