Tanzania yachukua uenyekiti wa LTA, yaahidi ushirikiano kulinda mfumo ikolojia wa Ziwa Tanganyika

Tanzania imechukua uenyekiti wa Baraza la Mawaziri la Mamlaka ya Ziwa Tanganyika (LTA), ikiahidi kuimarisha ushirikiano wa kikanda ili kulinda mfumo ikolojia wa ziwa hilo na kuhakikisha rasilimali zake zinatumika kwa njia endelevu. Waziri wa Nchi, Ofisi ya Makamu wa Rais (Muungano na Mazingira), Hamad Yussuf Masauni, alikabidhiwa nafasi hiyo na Zambia katika mkutano wa 14 wa Baraza la Mawaziri wa LTA uliofanyika jijini Dar es Salaam tarehe 30 Oktoba 2026.

Vipaumbele vya Tanzania katika uenyekiti

Masauni alisema Tanzania itatumia kipindi chake cha uenyekiti kuimarisha uratibu miongoni mwa nchi nne zinazoshiriki ziwa hilo, yaani Burundi, Jamhuri ya Kidemokrasia ya Kongo (DRC), Tanzania na Zambia. Alisema lengo ni kukabiliana na vitisho vya kimazingira na kuboresha maisha ya jamii zinazotegemea rasilimali za ziwa.

Alitaja kuimarisha ushirikiano wa kikanda na kuhimiza usimamizi jumuishi wa ziwa na bonde lake kuwa miongoni mwa vipaumbele. Usimamizi jumuishi ni mtazamo unaochukulia ziwa na ardhi inayolizunguka na kumwaga maji ndani yake kama mfumo mmoja. Pia alitaja uchafuzi wa mazingira, uvuvi usio endelevu, uharibifu wa ardhi na athari za mabadiliko ya tabianchi kuwa changamoto zinazopaswa kushughulikiwa.

Waziri huyo alisema Tanzania itaunga mkono juhudi za uvuvi endelevu, kuboresha huduma za usafi wa mazingira na kuzuia uchafuzi wa maji. Aidha, itahimiza ushiriki mkubwa zaidi wa wanawake, vijana na jamii za mwambao wa ziwa katika shughuli za maendeleo. Alilieleza ziwa hilo kuwa urithi wa asili wa pamoja unaotoa chakula, ajira na kipato, na unaohifadhi bioanuwai yenye umuhimu wa kimataifa.

"Protecting Lake Tanganyika requires collective responsibility, no single country can successfully conserve the shared water body acting alone," alisema, akimaanisha kuwa kulinda Ziwa Tanganyika ni jukumu la pamoja na hakuna nchi moja inayoweza kulihifadhi peke yake.

Wito wa ufadhili na matokeo halisi

Masauni alisisitiza umuhimu wa kuwa na ufadhili endelevu ili kutekeleza programu na miradi ya mamlaka hiyo. Aliziomba nchi wanachama kutimiza wajibu wao wa kifedha na kuwaomba washirika wa maendeleo kuendelea kutoa msaada wa kifedha, kiufundi na kiteknolojia.

Katibu Mkuu wa Wizara ya Uchumi wa Buluu na Mazingira ya Zambia, Dkt. Douty Chibamba, alisema mafanikio ya mamlaka hiyo yanapaswa kupimwa kwa matokeo halisi badala ya idadi ya maazimio yanayopitishwa. Alitaja matokeo hayo kuwa ni pamoja na kulinda ziwa, kuboresha maisha ya wananchi na kuendeleza maendeleo ya kikanda.

Dkt. Chibamba aliongeza kuwa kugeuza maazimio ya mawaziri kuwa vitendo kunahitaji mgawanyo wa wazi wa majukumu, rasilimali za kutosha na mifumo madhubuti ya ufuatiliaji na tathmini ya programu na miradi.

Mkurugenzi Mtendaji wa LTA, Dkt. Emma Liwenga, alisema uhifadhi wa mazingira unapaswa kwenda sambamba na kuboresha maisha ya jamii na kuimarisha uchumi wa nchi zinazozunguka ziwa. Alisema kulinda ziwa si jukumu la kimazingira pekee, bali pia ni kipaumbele cha maendeleo, wajibu wa kikanda na uwekezaji muhimu kwa mustakabali wa mamilioni ya watu wanaotegemea rasilimali zake.

Kwa nini ni muhimu kwa Tanzania

Tanzania ni moja ya nchi nne zinazopakana na Ziwa Tanganyika, na kwa mujibu wa waziri, jamii za mwambao wa ziwa hutegemea ziwa hilo kupata chakula, ajira na kipato. Kushika uenyekiti kunaipa nchi nafasi ya kuongoza mwelekeo wa kikanda katika kukabiliana na vitisho kuanzia uchafuzi na uvuvi kupita kiasi hadi uharibifu wa ardhi na mabadiliko ya tabianchi.

Wazungumzaji wote watatu walisisitiza kuwa ziwa haliwezi kulindwa na nchi moja peke yake, na kwamba ufadhili wa uhakika na utekelezaji wa vitendo ni muhimu. Kwa wavuvi na wakazi wa mwambao wa ziwa nchini Tanzania, ambao maisha yao yanafungamana kwa karibu na afya ya ziwa, ahadi zilizotolewa jijini Dar es Salaam zinawagusa moja kwa moja. Kama ilivyo kwa sehemu kubwa ya nchi, jamii hizi pia zinakabiliwa na shinikizo pana la mabadiliko ya tabianchi kama vile mabadiliko ya mvua, jambo linalofanya ushirikiano katika ziwa la pamoja kuwa muhimu zaidi.

Chanzo: Daily News